Senat USA przyjął ustawę przyspieszającą budowę elektrowni i sieci

Senat USA przyjął w czwartek 62 głosami do 33 ustawę, która ma skrócić i uprościć procedury zezwoleń dla dużych projektów energetycznych, przemysłowych i infrastrukturalnych. Dokument trafi teraz do Izby Reprezentantów, gdzie jego los jest niepewny, bo większość Republikanów jest tam niewielka.

Co zakłada ustawa

Bipartisan American Affordability and Jobs Act of 2026 (BAAJA) ma uporządkować system pozwoleń, który w USA tworzy od dziesięcioleci splot nakładających się przepisów. Obie główne partie zgadzają się, że wymaga on reformy. Senat przyjął projekt z minimalnym zapasem: potrzebne było 60 głosów, aby uniknąć blokady procedury (filibustra).

Najważniejsze elementy ustawy:

  • Ograniczenie możliwości zaskarżania decyzji na podstawie m.in. ustawy o krajowej polityce środowiskowej (NEPA), ustawy o czystej wodzie, ustawy o ochronie zabytków i ustawy o gatunkach zagrożonych.
  • Zakaz dyskryminowania źródeł energii przez prezydenta. Obecna administracja nie mogłaby więc blokować odnawialnych źródeł, a przyszły prezydent z Partii Demokratycznej nie mógłby cofać zezwoleń na ropociągi i gazociągi.
  • Modernizacja sieci, aby prąd z odległych farm wiatrowych i słonecznych mógł płynąć tam, gdzie jest potrzebny.
  • Obowiązek pokrywania przez centra danych kosztów rozbudowy sieci, których potrzebują. To odpowiedź na gwałtowny wzrost cen prądu dla gospodarstw domowych. Ustawa nie dotyczy natomiast zanieczyszczenia powietrza ani zużycia wody przez takie obiekty.

Podzieleni demokraci i ekolodzy

Większość Republikanów poparła projekt, a Demokraci podzielili się. Współautor ustawy, senator Sheldon Whitehouse, jeden z czołowych orędowników polityki klimatycznej w Kongresie, podkreśla, że zmiany przyspieszą rozwój czystej energii. Lewe skrzydło partii obawia się jednak osłabienia zabezpieczeń środowiskowych. Sprzeciw zgłaszają też organizacje rdzennych Amerykanów, które wskazują na wpływ inwestycji na ich miejsca kultu i dziedzictwa.

Podział widać także wśród organizacji ekologicznych. Evergreen Action uważa, że ustawa pozwoli szybciej budować tanią, czystą energię na dużą skalę. Union of Concerned Scientists ostrzega, że skróty procedur oznaczają więcej zanieczyszczeń i mniej przejrzystości dla społeczności już obciążonych, a korzyści dla odnawialnych źródeł są wątpliwe. Szczególny niepokój budzi możliwość utrwalenia zanieczyszczeń wody związkami PFAS, czyli „wiecznymi chemikaliami”, bo trudniej byłoby wyznaczać limity ich zrzutów. Sandy Wynn-Stelt z Great Lakes PFAS Action Network powiedziała: „Rolą rządu jest chronić obywateli, a ta ustawa tego nie zrobi”.

Zwolennicy argumentują, że dotychczasowy system generował ogromne opóźnienia i koszty, przez co po prostu nie budowano. Tak ocenia to Josh Freed z centrolewicowego think tanku Third Way.

Co to oznacza dla Polski

Ustawa dotyczy wyłącznie USA i nie wpłynie bezpośrednio na polskie przepisy. Spór jest jednak znajomy także w Europie: jak szybciej budować sieci i źródła energii, nie osłabiając ochrony środowiska i prawa mieszkańców do udziału w decyzjach. Unia Europejska również dąży do przyspieszenia procedur dla projektów odnawialnych, a w Polsce o długim oczekiwaniu na przyłączenie do sieci i uciążliwych procedurach mówi się od lat.

Interesujący z polskiej perspektywy jest też wątek centrów danych. Ich rozwój zwiększa zapotrzebowanie na energię, a w USA politycy wprost wiążą go z rosnącymi rachunkami za prąd. Pomysł, by to właśnie największi odbiorcy płacili za rozbudowę sieci, może być wzorem w debatach także poza Stanami Zjednoczonymi. Czy tak się stanie, zależy od tego, czy ustawa przejdzie przez Izbę Reprezentantów.

Źródło: Tech Xplore – „US Senate passes bill to speed up energy and infrastructure projects”

Posty powiązane

sitenegaar.com urbantraffic.pl skwlegal.com.pl